Türkiye’nin Milli Yapay Zeka Stratejisi, yerli büyük dil modeli T3 AI ve savunma sanayiinden sağlığa uzanan dijital dönüşüm hamlelerini keşfedin.

Milli Yapay Zeka Devrimi

Dünya, sanayi devriminden bu yana görülen en büyük kırılma noktalarından birini yaşıyor. Buhar gücünün yerini elektriğin, elektriğin yerini internetin aldığı bu tarihsel süreçte bugün yeni bir “akıl” devresindeyiz: Yapay Zeka. Ancak bu kez Türkiye, sadece bir teknoloji kullanıcısı değil, bu devrimin ana aktörlerinden biri olma yolunda dev adımlar atıyor. “Milli Teknoloji Hamlesi” vizyonuyla şekillenen bu süreç, Türkiye’nin küresel ligde hangi konumda yer alacağını belirleyecek bir “Milli Yapay Zeka Devrimi” olarak adlandırılıyor.

## Stratejik Bir Yol Haritası: 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi

Türkiye’nin bu alandaki kararlılığı, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ile resmileşti. Bu belge, Türkiye’nin sadece yazılım geliştirmekle kalmayıp, yapay zekayı bir devlet politikası haline getirdiğinin en somut kanıtı. Stratejinin merkezinde altı kritik öncelik bulunuyor: Uzman yetiştirmek, araştırmayı desteklemek, veriye erişimi genişletmek, sosyoekonomik uyumu sağlamak, uluslararası iş birliklerini güçlendirmek ve yapısal dönüşümü hızlandırmak.

### 2025 Vizyonu: Rakamlarla Büyük Hedefler Türkiye’nin 2025 yılına kadar ulaşmayı hedeflediği rakamlar, vizyonun büyüklüğünü ortaya koyuyor. Yapay zekanın GSYH içindeki payının %5’e çıkarılması, bu alanda 50.000 kişilik bir istihdam ordusunun oluşturulması ve lisansüstü düzeydeki uzman sayısının 10.000’e ulaşması hedefleniyor. Bu rakamlar, Türkiye’nin yapay zekayı ekonomik bir kaldıraç olarak kullanma arzusunun bir yansımasıdır.

## Savunma Sanayiinin Sivil Alanlara Mirası

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki başarısının altında yatan en büyük güçlerden biri savunma sanayiindeki tecrübesidir. Bayraktar TB2, Akıncı ve Kızılelma gibi platformlar, aslında uçan birer yapay zeka bilgisayarıdır. Görüntü işleme, otonom karar verme ve sürü zekası gibi alanlarda elde edilen bu derin tecrübe, şimdi sivil alanlara transfer ediliyor.

TUSAŞ’ın pilot bilişim durumunu ölçen yapay zeka projelerinden, Baykar’ın “ahlaklı yapay zeka” mottosuyla geliştirdiği sosyal medya algoritmalarına kadar geniş bir yelpazede yerli çözümler üretiliyor. Savunma sanayiinde yakalanan bu ivme; sağlıkta hastalık teşhisi, tarımda rekolte tahmini ve finans teknolojilerinde risk analizi gibi alanlarda “milli” çözümlerin temelini oluşturuyor.

## Dijital Egemenlik: T3 AI ve Milli Büyük Dil Modeli

Yapay zeka devriminin en kritik cephelerinden biri dil modelleridir. ChatGPT gibi küresel modellerin yaygınlaştığı bir dünyada, kendi dilinize, kültürünüze ve değerlerinize sahip bir model üretmek artık bir tercih değil, egemenlik meselesidir. İşte bu noktada T3 AI Projesi (T3 AI’LE) devreye giriyor.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) öncülüğünde geliştirilen bu yerli büyük dil modeli, Türkçe’nin tüm nüanslarını anlayan, kültürel kodlarımızı taşıyan ve verinin içeride kalmasını sağlayan bir yapı olarak tasarlanıyor. Açık kaynaklı bir proje olan T3 AI, gönüllülerin katkısıyla büyürken, Türkiye’nin dijital dünyadaki bağımsızlığını perçinliyor. Bir dil modeline sahip olmak, sadece bir sohbet botuna sahip olmak değildir; o dilin konuşulduğu tüm coğrafyalarda dijital bir kültür elçisi yaratmaktır.

## Veri ve Altyapı: Devrimin Yakıtı

Yapay zeka için veri, modern çağın petrolüdür. Ancak bu veriyi işleyecek “rafinerilere” yani yüksek performanslı hesaplama güçlerine ihtiyaç vardır. Türkiye, TRUBA (Türk Ulusal Bilimsel Kaynak Paylaşımı) altyapısını güçlendirerek araştırmacıların devasa veri setlerini yerli sunucularda işlemesini sağlıyor. TÜBİTAK’ın “Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları” ise akademik bilgiyle sanayiyi bir araya getiriyor. Akıllı üretim sistemlerinden iklim değişikliğiyle mücadeleye kadar birçok alanda KOBİ’lere sağlanan destekler, yapay zekanın tabana yayılmasını sağlıyor.

## İnsan Kaynağı: Gençlerin Omuzlarında Yükselen Gelecek

Bir devrimin kalıcı olması, onu devralacak bir neslin varlığına bağlıdır. Türkiye, TEKNOFEST ile dünyanın en büyük teknoloji festivalini düzenleyerek gençlerdeki yapay zeka merakını bir tutkuya dönüştürdü. “Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi” gibi girişimlerle binlerce genç, veri bilimi ve makine öğrenmesi alanlarında ücretsiz ve ileri düzey eğitimler alıyor. Deneyap Teknoloji Atölyeleri’nde başlayan bu yolculuk, üniversitelerde açılan yeni yapay zeka mühendisliği bölümleriyle akademik bir kimlik kazanıyor. Türkiye, “beyin göçü” yerine “yetenek kazanımı” stratejisini izleyerek, küresel uzmanları ülkeye çekecek mekanizmalar (TechVisa gibi) geliştiriyor.

## Etik, Hukuk ve Güven: Güvenilir Yapay Zeka Damgası

Yapay zekanın hızla hayatımıza girmesi, etik ve hukuki tartışmaları da beraberinde getiriyor. Türkiye, bu konuda Avrupa Birliği’nin “AI Act” düzenlemeleriyle uyumlu, ancak kendi yerel ihtiyaçlarını gözeten bir hukuki çerçeve hazırlıyor. “Güvenilir Yapay Zeka Damgası” gibi projelerle, geliştirilen yerli sistemlerin şeffaf, hesap verebilir ve tarafsız olması hedefleniyor. Özellikle yargı sisteminde yapay zeka kullanımıyla adalete erişimin hızlandırılması ve belgelerin anlık analizi gibi vizyoner projeler, devletin bu teknolojiye olan güvenini ve rasyonel bakış açısını yansıtıyor.

## Sonuç: Türkiye Yüzyılı’nın Teknolojik Kaldıracı

Milli Yapay Zeka Devrimi, sadece bir yazılım hareketi değil; Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını, dijital egemenliğini ve küresel rekabet gücünü koruma hamlesidir. Savunma sanayiindeki otonom sistemlerden, Türkçe’nin ruhunu taşıyan dil modellerine; TEKNOFEST gençliğinin yazdığı kodlardan, TRUBA sunucularındaki devasa işlem güçlerine kadar her parça bu büyük yapbozun birer ögesidir.

Türkiye, bu devrimde “takip eden” değil, “oyun kuran” ülke olma iradesini ortaya koymuştur. Yapay zeka devrimi, Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli anahtarı olacak ve ülkemizi yüksek teknolojili üretimde bir küresel merkez haline getirecektir. Gelecek, bu yerli aklın ve milli gayretin omuzlarında yükselecektir.

Özet

Bu makalede, Türkiye’nin 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi çerçevesinde yürüttüğü milli teknoloji hamlesi incelenmektedir. Savunma sanayiindeki otonom sistem başarısının sivil alanlara etkisi, T3 AI gibi yerli büyük dil modeli projelerinin dijital egemenlikteki kritik önemi ve genç neslin bu devrimdeki rolü ele alınmıştır. Türkiye’nin veri bağımsızlığı, etik yapay zeka ilkeleri ve 2025 yılına yönelik ekonomik hedefleri blog yazısının ana odak noktalarını oluşturmaktadır.